Nguồn gốc của tên gói bánh tét bắt nguồn từ vị vua nào

Chẳng biết tự bao giờ, bánh tét đã trở thành món bánh truyền thống không thể thiếu trong ngày tết ở Nam Bộ, mang nhiều ý nghĩa độc đáo và sâu sắc.

Nếu miền Bắc có bánh chưng xanh gắn liền với sự tích ‘Bánh chưng bánh dày’ của Lang Liêu tì miền Nam cũng có bánh tét – món bánh truyền thống vào ngày tết với những ý nghĩa riêng của nó. Bánh tét miền Nam có hai loại chay và mặn, trước để dâng cúng ông bà sau để dùng trong bữa ăn gia đình. Đi tìm nguồn gốc và ý nghĩa món bánh tét ngày tết của Nam Bộ, bạn sẽ biết thêm nhiều điều thú vị và độc đáo.

Nguồn gốc của bánh tét

Các chuyên gia nghiên cứu văn hóa lý giải rằng, đòn bánh tét mà người miền Nam dùng trong ngày tết rất có thể là sản phẩm của quá trình giao lưu văn hóa Việt – Chăm, hoặc cũng có thể là sự kế thừa những giá trị của lớp tiền nhân đi trước để lại. Khi người Việt bắt đầu khai hoang, mở rộng vùng đất phía Nam, do sự tiếp thu tín ngưỡng văn hóa Chăm, trong đó có tín ngưỡng thờ Thần Nông nên cư dân Việt đã tạo ra chiếc bánh tét như ngày nay.

Bánh tét là món ăn truyền thống không thể thiếu vào dịp tết ở miền Nam

Ngoài ra, ông bà xưa còn truyền tai nhiều giai thoại lý giải việc hình thành bánh tét cũng thú vị không kém. Điển hình là câu chuyện vua Quang Trung khi đánh quân Thanh vào ngày tết, khi cho quân lính nghỉ ngơi, một quân lính đã dâng lên vua loại bánh được gói thành hình trụ trong lá chuối, khi ăn vua khen rất ngon và hỏi bánh gì. Quân lính ấy trả lời đây là bánh mà người vợ quê nhà thường gói để ăn theo bên đường, mỗi khi ăn lại nhớ đến vợ, đến quê nhà. Nghe xong, vua cảm động và truyền lệnh cho mọi người gói bánh này ăn vào dịp tết và đặt tên là bánh tết.

Bánh tét có hai loại là bánh tét chay và bánh tét mặn

Tên gọi bánh tét xuất phát từ đâu?

Nhiều giai thoại truyền rằng ban đầu bánh có tên là bánh tết. Về sau vì tính chất vùng miền, bánh tết được đọc trại thành bánh tét. Lý giải khác cho rằng, tét là hành động cắt bánh mỗi khi ăn, người dùng sẽ dùng dây khoanh tròn đầu bánh đã lột vỏ rồi tét thành từng khoanh nhỏ. Từ đó mà người địa phương gọi bánh là bánh tét cũng như hành động cắt bánh vậy.

Từ cách cắt bánh mà người ta gọi tên bánh là bánh tét

Ý nghĩa của bánh tét ngày tết

Theo quan niệm từ ông cha xưa, các loại bánh và món ăn ngày tết đều mang ý nghĩa thương nhớ người xưa, cầu chúc sự ấm no, sum vầy của gia đình, đa tạ trời đất đã cho người dân mùa lúa thuận lợi và bánh tét cũng mang ý nghĩa tượng trưng như thế.

Bánh tét được gói thành hình trụ chắc chắn nên được gọi là đòn bánh

Bánh tét được bọc nhiều lá chuối bên ngoài như thể người mẹ bao bọc, bảo vệ con cái. Phần nhân đậu xanh màu vàng gợi nhớ đến hình ảnh cánh đồng lúa chín, gợi niềm mơ ước an cư lạc nghiệp. Thịt heo mỡ là sản vật từ chăn nuôi, kết hợp với các nguyên liệu khác tạo độ béo, hòa cùng nếp dẻo thể hiện mong muốn cuộc sống được đủ đầy, năm mới được mùa màng bội thu, mưa thuận gió hòa.

Bánh tét ngày nay có nhiều phiên bản khác nhau, hương vị đa dạng

Chiếc bánh tét ngày tết trông đơn giản nhưng thấm đẫm nhiều ý nghĩa đặc biệt. Theo phong tục, cứ tối 29, 30 tết cả gia đình lại sum vầy gói bánh, quây quần chờ bánh chín bên bếp lửa hồng. Nếu bạn có dự định mua vé máy bay tết 2021 giá rẻ đi du xuân ở miền Nam, đừng quên trải nghiệm hoạt động đầy ý nghĩa này nhé. Ngoài ra, bạn cũng có thể mua bánh tét về làm quà tết biếu tặng người thân.

Nếu bánh chưng có nguồn gốc từ đời Hùng Vương thứ 16, chọn người con nối dõi thì bánh tét của người miền Nam lại một ý nghĩa đánh dấu cho một trận chiến thắng lừng lẫy của vị vua tài ba Quang Trung. Trong bài viết hôm nay, chúng ta cùng đi tìm hiểu bánh tét có nguồn gốc từ đâu cũng như ý nghĩa của bánh tét trên mâm cúng gia tiên của người dân miền Nam.

Bánh tét có nguồn gốc từ đâu?

Cứ mỗi dịp Tết đến xuân về, trên mâm cơm cúng của người miền Nam đều không bao giờ thiếu được cặp bánh tét. Nhiều nghiên cứu về văn hóa cho rằng, bánh tét mà người miền Nam dùng trong ngày Tết là sản phẩm của quá trình giao lưu văn hóa Việt Chăm. Trải qua quá trình giao lưu, bánh tét trở thành biểu tượng cho hình tượng Linga của thần Siva theo tín ngưỡng người Chăm.

Có nhiều nguồn gốc ra đời bánh tét khác nhau

Còn với quan điểm của giáo sư Quốc Vượng, khi người Việt bắt đầu khai hoang, mở rộng vùng đất phương Nam, do sự hòa lẫn và tiếp thu cái mới nên người dân Việt đã học và làm món bánh tét như ngày nay.

Bên cạnh nguồn gốc ra đời của bánh tét là sự giao thoa văn hóa thì ông bà ta còn kể lại cho con cháu những giai thoại của việc hình thành bánh tét. Nổi bật nhất là câu chuyện chiến thắng giặc xâm lược lừng lẫy của vua Quang Trung khi đánh bại quân Thanh vào ngày Tết. Đây cũng là một câu trả lời cho câu hỏi bánh tét có nguồn gốc từ đâu.

Năm 1788, khi nhà Lê sắp bị diệt vong, vua Lê Chiêu Thống vì muốn giữ ngôi báu nên đã dùng đến cách nhờ nhà Thanh cứu giúp. Triều Thanh nhân lúc này, cho quân sang biên giới nước ta, gây ra cuộc sống khổ cực cho người dân. Trước tình hình đó, ở phía Nam Nguyễn Huệ tự xưng Hoàng Đế, lấy hiệu Quang Trung đứng lên đánh giặc. Chỉ còn vài ngày nữa đến Tết nên Quang Trung quyết định cho quân ăn Tết sớm để tiến quân ra Bắc.

Vì cảm động trước vua Quang Trung, một quân lính đã dâng lên vua một loại bánh được gói trong hình trụ, bằng lá chuối, khi ăn vua rất khen ngon. Lính còn nói, loại bánh này là loại bánh mà người vợ ở quê nhà thường gói để ăn theo bên người, mỗi lần ăn, anh ta lại nhớ đến vợ, nhớ quê nhà. Vua chỉ đạo quân làm theo chiếc bánh hình tròn, dài như những đòn bánh tét để dễ dàng mang theo. Không cồng kềnh, không to lại có thể vừa đi, vừa ăn, không cần phải nấu mà quân sĩ lại đầy đủ chất dinh dưỡng.

Ý nghĩa những chiếc bánh Tét

Bên cạnh việc tìm hiểu bánh tét có nguồn gốc từ đâu chúng ta cũng nên tìm hiểu về ý nghĩa của những bánh tét. Được gọi là bánh Tét bởi vì khi cắt loại bánh này, người dùng sẽ dùng dây khoanh tròn đầu bánh đã lột rồi khoanh từng miếng nhỏ.

Bánh tét thể hiện sự kính trọng của con cháu với ông bà, tổ tiên

Tương tự như bánh chưng, bánh tét cũng mang một ý nghĩa thương nhớ người đã khuất, cầu chúc cho sự ấm no, sum vầy của gia đình đa tạ trời đất đã cho người dân được mùa thuận lợi. Bánh tét bọc trong nhiều lớp lá dong hoặc lá chuối bên ngoài tượng trưng cho việc mẹ bọc lấy con, mong muốn sum vầy của người Việt Nam sau một năm đi làm ăn xa.

Không những thế, bánh tét nhân đậu xanh màu vàng còn gợi cho người nông dân hình tượng cánh đồng lúa chín bội thu, niềm mơ ước “an cư lạc nghiệp”, thái bình của mọi người dân.

>> Ý nghĩa bánh chưng trong ngày Tết cổ truyền Việt Nam

Bánh tét khác bánh chưng như thế nào?

Bánh tét là món bánh rất thú vị, độc đáo ở cách gói, lại thơm ngon ở hương vị. Tương tự như bánh chưng, bánh tét của người Nam Bộ gồm những nguyên liệu của vùng quê nông thôn như gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn. Nhưng nó khác bánh chưng chỉ được làm gạo nếp trắng, còn bánh tét thì có thể được thay thế bằng đỗ đen hoặc gạo nếp cẩm hoặc các loại gạo được nhuộm màu tự nhiên.

Nếu bánh chưng được gói bằng lá dong thì bánh tét được gói bằng lá chuối, gói theo hình tròn dài. Nếu có một đồng bánh tét thơm ngon, người gói cần thực hiện thật tỉ mỉ từ những khâu chuẩn bị như gạo nếp phải là loại mới, thơm , ngon. Đỗ xanh đã lọc hết vỏ, đem nấu chín. Dừa khô nạo lấy nước cốt dừa. Lá dứa xay nhuyễn, lọc lấy nước trộn vào gạo cho ngấm để tạo màu xanh mát. Thịt ba chỉ thái hình chữ nhật theo độ dài của bánh, ướp gia vị để làm nhân.

Luộc bánh tét tương tự như luộc bánh chưng. Bạn cần xếp bánh vào trong xoong một cách cẩn thận, nấu nước sôi. Bánh muốn chín thì cần phải đủ 8 tiếng nên bạn cần phải canh lửa liên tục để bánh chín đều. Sau khi nấu bánh Tét xong, bạn để ráo nước rồi cắt thành từng khoanh tròn đẹp mắt dâng lên cúng tổ tiên trong ngày Tết.

Ngất ngây với món bánh tét lá cẩm đẹp mắt

Hiện nay, ta có thể thấy bánh Tết rất đa dạng với hai loại nhân là nhân ngọt và nhân mặn, với nhiều kiểu sáng tạo các chữ may mắn trong năm mới với màu sắc rực rỡ như vàng, tím, đỏ, xanh bắt mắt.

Thưởng thức bánh tét như thế nào

Khi ăn bánh tét, thay vì dùng dao để cắt bánh, người ta sẽ dùng dây cột bánh để cắt thành những lát bánh có độ dài vừa phải. Lạt dùng để cắt bánh thường được tước nhỏ. Tay trái cầm bánh Tét, tay phải cầm một đầu của lạt. Đầu còn lại của lạt cắn vào miệng, sau đó khoanh tròn lạt quanh bánh đã tước bỏ và cắt từng khoanh bánh.

Để tăng khẩu vị cho món bánh tét, bạn có thể ăn kèm với các món dưa chua như: đu đủ, cà rốt muối, củ kiệu, su hào muối. Hoặc bạn có thể rán vàng từng khoang bánh tét và thưởng thức chúng theo một cách mới lạ hơn. Vỏ ngoài chín vàng và giòm rụm, kết hợp với nhân bánh đậm đà hứa hẹn là một trong những món ăn cổ truyền vô cùng tuyệt vời trong mỗi dịp Lễ Tết.

Ngày tết ngoài việc làm bánh tét cổ truyền thì các mẹ cũng có thể làm thêm những món ăn vặt hấp dẫn khác để đổi hương vị. Một trong những món ăn được nhiều người yêu thich nhất đó chính là trà sữa. Nhanh tay sở hữu trọn bộ công thức pha chế trà trái cây cũng như trà sữa hiện đại với khóa học “Trà trái cây và trà sữa hiện đại” của giảng viên Nguyễn Tấn Trung trên UNICA.

Khóa học “Trà trái cây và trà sữa hiện đại”

Khóa học cung cấp cho học viên 6 loại trà sữa như trà sữa ô lông, trà sữa hồng trà, trà sữa lục trà, trà sữa thái đỏ, trà sữa thái xanh… Không những thế, bạn còn được hướng dẫn cách làm các loại topping trân châu, cách làm thạch phô mai, cách làm pudding khoai môn, cách làm thạch củ năng …. Còn chần chừ gì mà bạn không nhanh tay đăng ký ngay khóa học hôm nay!

XEM NGAY: Trà trái cây và trà sữa hiện đại

Bánh tét có nguồn gốc từ đâu thì không ai biết chính xác được câu trả lời cho câu hỏi đó. Tuy nhiên, chúng ta chỉ cần quan tâm rằng bánh tét là một món ăn mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp trong ngày Tết của người Nam Bộ.

>> Cách lựa chọn lá dong gói bánh đúng chuẩn

>> Bật mí cách bảo quản bánh tét không lo hỏng

ĐẶT CƯỢC NGAY TẠI NHÀ CÁI NEW88 - Tặng 188K Cho Hội Viên Mới

Tags: Tết

Tải thêm tài liệu liên quan đến bài viết Nguồn gốc của tên gói bánh tét bắt nguồn từ vị vua nào